HỘI THẢO “VIỆT NAM SAU NGƯỠNG CỦA WTO”
TẠI CALIFORNIA
Bài phát biểu của KS Nguyễn Minh Quang
cho Hội thảo VAST ngày 25/8/2007 tại Santa Ana College
Kính thưa Quư vị,
Trước hết, Hội Khoa Học và Kỹ Thuật Việt Nam xin chân thành cảm ơn tất cả Quư vị quan khách và tham dự viên, đặc biệt là Quư vị quan khách và tham dự viên ở xa, đă dành trọn một ngày thứ bảy quư báu để đến với chúng tôi. Sự hiện diện của Quư vị là một khích lệ lớn lao cho các thuyết tŕnh viên nói riêng và cho Hội Khoa Học và Kỹ Thuật Việt Nam nói chung để chúng tôi có thể tiếp tục tổ chức những buổi hội thảo tương tự trong tương lai.
Chúng tôi cũng xin cảm ơn sự hỗ trợ tận t́nh của các cơ quan truyền thông và báo chí, từ địa phương cho đến quốc tế, trong việc loan báo tin tức về buổi hội thảo trong những tuần lễ vừa qua, đặc biệt là những chương tŕnh phát thanh về Việt Nam của đài Á Châu Tự do.
Sau cùng, nhưng không kém phần quan trọng, chúng tôi xin thành thật cảm ơn các thuyết tŕnh viên đă cùng đến để chia sẻ với chúng ta những suy nghĩ về những vấn đề mà Việt Nam phải đối phó sau khi gia nhập Tổ chức Mậu dịch Thế giới (WTO) qua kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn ở tầm mức quốc tế. Chúng tôi cũng xin cảm ơn các thuyết tŕnh viên đă cứu xét lời mời của chúng tôi, nhưng rất tiếc không thể tham dự ngày hôm nay.
Kính thưa Quư vị,
Qua buổi hội thảo “Quan điểm về Việc Phát triển Việt Nam,” được tổ chức tại nơi đây 6 năm về trước, chúng ta đă nhận thấy rằng, điều kiện cần và đủ để phát triển đất nước Việt Nam là sự thay đổi thật sự, toàn diện, và dứt khoát trên mọi mặt, mà quan trọng nhất là thể chế chính trị, v́ đó là “chướng ngại vật” quan trọng nhất. Song song với việc thay đổi thể chế chính trị, đường lối và chánh sách về giáo dục đào tạo và xây dựng công tŕnh cũng cần được thay đổi để có thể đáp ứng nhu cầu về nhân lực và hạ tầng cơ sở.
Những nhận xét đó lại được ghi nhận qua buổi hội thảo “Việt Nam sau Ngưỡng cửa WTO” ngày hôm nay. Sau ngưỡng cửa đó, Việt Nam phải tuân thủ tất cả điều lệ và tiêu chuẩn tiên tiến của WTO với một thể chế chánh trị lỗi thời, một thủ tục hành chánh quan liêu, một nền tư pháp “chỉ đạo,” một hệ thống giáo dục yếu kém, và một nền y tế sơ khai lạc hậu. Nhà cầm quyền Việt Nam cho đó là một “thách thức to lớn, và nếu không có sự chuẩn bị phù hợp, thách thức này sẽ chuyển thành những khó khăn dài hạn rất khó khắc phục.”
Các chuyên gia kinh tế trong nước th́ cho rằng thể chế luật pháp; cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông vận tải và năng lượng; và nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực có kỹ năng là 3 trở ngại chính. Nhưng chúng ta có thể nhận thấy rằng, các trở ngại nầy không khó để vượt qua nếu Việt Nam có một hệ thống giáo dục tiên tiến và hữu hiệu để cung cấp cho người dân, từ một người b́nh thường cho đến một chuyên viên cao cấp, một tŕnh độ tri thức tương xứng.
Mới đây, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đưa ra 4 giải pháp để phát triển giáo dục và đào tạo nhân lực có kỹ năng gồm có (1) xác lập yêu cầu mới về chuẩn tri thức, kỹ năng... của giáo dục phổ thông và đào tạo nghề, (2) phát triển đội ngũ giáo viên và nhà quản lư giáo dục, (3) triển khai đào tạo theo nhu cầu xă hội, và (4) đổi mới cơ chế tài chính. Nhưng các giải pháp nầy có lẽ cũng chẳng đem lại kết quả mong muốn v́ xă hội Việt Nam vẫn là một “xă hội xă hội chủ nghĩa” với một nền giáo dục dựa trên căn bản “hồng hơn chuyên.” Người dân Việt Nam ở trong nước sẽ có một tŕnh độ tri thức không thua bất cứ một dân tộc nào trên thế giới, như người Việt ở hải ngoại đă chứng minh, nếu có sự thay đổi triệt để trong thể chế chánh trị và chánh sách giáo dục; bởi v́ tri thức chỉ có thể phát triển toàn diện trong một xă hội “tự do và dân chủ” với một nền giáo dục dựa trên căn bản “nhân bản, dân tộc, và khai phóng.”
Trước khi dứt lời, chúng tôi xin cảm ơn tất cả thành viên trong Ban Tổ chức đă dồn hết tâm trí, nỗ lực, và th́ giờ để hoàn thành tốt đẹp buổi hội thảo ngày hôm nay. Chúng tôi hoan nghinh tất cả ư kiến cũng như những đóng góp tích cực và hữu ích của Quư vị. Chúng tôi mong rằng tất cả Quư vị quan khách, thuyết tŕnh viên, và tham dự viên thông cảm và bỏ qua những sơ sót mà chúng tôi có thể vấp phải trong suốt buổi hội thảo ngày hôm nay.
Buổi hội thảo “Việt Nam sau Ngưỡng cửa WTO” đến đây là chấm dứt. Một lần nữa, Hội Khoa Học và Kỹ Thuật Việt Nam xin thành thật cảm ơn sự hiện diện quư báu của tất cả Quư vị ngày hôm nay. Hy vọng sẽ gặp lại tất cả Quư vị trong các buổi hội thảo trong tương lai.
Trân trọng kính chào tất cả Quư vị.
TM. Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam
Nguyễn Minh Quang